Lê Văn Phụng được biết đến là chuyên gia điện lạnh inverter đi lên từ đáy nghề, một trong số ít người trong ngành vừa giỏi kỹ thuật – vừa xây được hệ thống – vừa đào tạo được con người.
Khác với nhiều “chuyên gia giấy”, hành trình của anh bắt đầu từ thợ phụ nghèo tại Gia Lai, vào Sài Gòn học nghề với 700.000 đồng phụ cấp mỗi tháng, sống lay lắt qua ngày bằng mì gói.
Chính quá khứ đó tạo nên một cố vấn điện lạnh hiểu thợ từ gốc, hiểu vì sao:
Bắt đầu với phụ cấp 700k, ròng rã 1.5 năm lau chùi máy, dọn kho, sống bằng mì gói qua ngày để quyết tâm bám trụ với nghề.
Biến những lần "trả giá" bằng tiền và uy tín thành kiến thức xương máu, giúp thợ Việt thấu hiểu bản chất Inverter từ gốc.
Sinh ra tại Gia Lai, tôi mang theo khát vọng đổi đời vào TP.HCM học nghề. Nhưng hiện thực năm 2010 đã tát thẳng vào mặt chàng trai trẻ: Mức phụ cấp vỏn vẹn 700.000 đồng/tháng, không lương cứng, không hợp đồng.
Suốt hơn 1,5 năm trời, công việc mỗi ngày của tôi chỉ là canh tiệm, lau chùi máy, chạy lặt vặt và dọn kho. Tôi không được lắp máy lạnh, không được chạm vào Inverter, và tuyệt nhiên không ai chỉ nghề. Tiền sinh hoạt thiếu trước hụt sau, tôi phải sống bằng mì gói ròng rã nhiều tháng, ăn đến mức mụn nổi cứng đầy mặt nhưng vẫn phải bám trụ vì không còn đường lui.
Cơ hội chỉ đến khi toàn bộ thợ chính nghỉ việc, tôi buộc phải "bơi" để tồn tại. Không giáo trình, không người kèm cặp, tôi đã phải trả giá bằng 15 năm thanh xuân và hơn 2 tỷ đồng tiền "ngu phí" cho những lần đền máy và mất uy tín. Nhưng chính giai đoạn đau thương đó đã giúp tôi hiểu thấu bản chất máy lạnh Inverter và nhìn ra lý do vì sao 70% thợ đang làm sai từ gốc.
Dưới đây là lộ trình máu lửa mà tôi đã đi qua, được đúc kết lại để bạn không phải mất 15 năm mò mẫm như tôi 👇
Năm 2010, tôi là một chàng trai tỉnh lẻ chân ướt chân ráo bước xuống Sài Gòn với hành trang duy nhất là sự lì lợm. Tôi xin vào làm thợ phụ cho một tiệm điện lạnh nhỏ. Mức lương khởi điểm? 700.000 VNĐ một tháng.
Ngày đó, công việc của tôi không phải là sửa chữa. Tôi là người 'sai vặt' đúng nghĩa: lau chùi máy, xách đồ nghề, chạy đi mua cơm, giữ thang... và nhận những tiếng quát tháo mỗi khi thợ chính không vừa ý. Không ai chỉ bảo, không giáo trình, tôi nhìn họ làm và tự hỏi: "Liệu mình có bao giờ được cầm cái kìm, cái tuốc-nơ-vít kia không?"
Nỗi sợ lớn nhất không phải là cực khổ, mà là sự mù mịt. Tôi nhận ra rằng: Làm nghề mà không có người dẫn đường, người thợ rất dễ bị kẹt lại ở vị trí 'sai vặt' đó 3 năm, 5 năm, thậm chí cả đời. Đó là những ngày tháng tôi nếm trải vị mặn của mồ hôi và vị đắng của sự tủi thân.
Sau 2 năm chỉ đứng nhìn, cuối cùng tôi cũng có cơ hội lần đầu tiên được tự tay lắp đặt một bộ máy lạnh hoàn chỉnh. Cảm giác lúc đó vừa sướng vừa run.
Nhưng vì học theo kiểu 'nghề dạy nghề', nhìn lóm rồi bắt chước, nên tôi làm hoàn toàn theo bản năng. Không có quy chuẩn, không hiểu nguyên lý. Máy chạy được thì vui, máy lỗi thì toát mồ hôi hột vì không biết sai ở đâu để sửa.
Giai đoạn này dạy cho tôi một bài học nhớ đời: Học lỏm có thể giúp bạn làm được việc, nhưng không bao giờ giúp bạn đi xa. Sự thiếu hệ thống khiến tôi phải trả giá bằng việc đền tiền cho khách, làm đi làm lại nhiều lần, và mất uy tín. Đó là cái giá của việc 'làm thợ không thầy'.
Năm 2013, biến cố xảy ra ở xưởng: Các thợ chính lần lượt nghỉ việc. Xưởng thiếu người trầm trọng. Tôi - người thợ phụ 'lì lợm' bám trụ lại - bỗng nhiên bị đẩy lên làm... Thợ chính.
Không còn ai để dựa dẫm, không còn ai để hỏi. Tôi buộc phải tự bơi giữa biển việc. Khách gọi bảo hành, tôi phải tự đi xử lý. Máy hỏng nặng, tôi phải tự mày mò thâu đêm.
Mang danh 'thợ chính' nhưng thực chất tôi vẫn chỉ là một người thợ mò mẫm trong bóng tối. Áp lực lúc đó kinh khủng khiếp, nhưng chính nó đã tôi luyện cho tôi khả năng chịu đựng và tự xoay sở. Tuy nhiên, tôi vẫn khao khát có một người thầy thực sự để không phải 'dò đường' trong lo âu nữa.
Đây là cột mốc thay đổi hoàn toàn cuộc đời thợ của tôi. Tôi may mắn trở thành đối tác thi công cho một công ty điện lạnh Nhật Bản.
Lần đầu tiên, tôi được làm việc cùng các kỹ sư người Nhật và Việt Nam được đào tạo bài bản. Họ không làm 'áng chừng'. Mọi thao tác đều có quy chuẩn, có thông số, có quy trình kiểm tra nghiêm ngặt. Từ cách quấn si, cách đi dây, đến thái độ cúi chào khách hàng... tất cả đều toát lên sự chuyên nghiệp đáng kinh ngạc.
Tôi vỡ lẽ: "Hóa ra bấy lâu nay mình chỉ đang làm thợ vườn". Được họ kèm cặp, tay nghề tôi lột xác. Tôi hiểu rằng Chuẩn kỹ thuật chính là thứ tạo nên sự tự tin và khác biệt lớn nhất của người thợ. Tôi không còn sợ máy lỗi vặt nữa.
Tự tin với tay nghề 'Chuẩn Nhật', tôi gom góp vỏn vẹn 30 triệu đồng để mở tiệm riêng. Tôi nghĩ đơn giản: "Mình làm tốt, khách sẽ tự tìm đến".
Nhưng đời không như mơ. Suốt nhiều tháng trời, điện thoại không reo. Tôi ngồi đuổi ruồi giữa đống đồ nghề. Để tồn tại, tôi phải hạ mình đi nhận lại việc từ các đơn vị khác, chấp nhận bị ép giá, làm cực khổ mà lợi nhuận chẳng còn bao nhiêu.
Tôi nhận ra một sự thật đau đớn: Giỏi kỹ thuật chỉ giúp bạn làm thuê tốt, chứ không đảm bảo bạn sẽ có khách hàng. Tôi vỡ mộng, tiền cạn kiệt, và đứng trước nguy cơ dẹp tiệm sớm.
Không chấp nhận thất bại, tôi lao đi học. Nhưng lần này không học nghề, mà học Kinh doanh.
Tôi bắt đầu tìm hiểu về Marketing Online để tự tìm khách. Tôi học cách định vị bản thân để bán giá cao hơn thị trường thay vì cắt máu giảm giá. Tôi học về DISC để hiểu tâm lý khách hàng, học cách tuyển dụng và đào tạo nhân sự để không phải làm khổ chủ.
Năm 2020 là năm tôi lột xác về tư duy. Tôi hiểu rằng: Kỹ thuật là cốt lõi, nhưng Tư duy kinh doanh và Thấu hiểu con người mới là thứ quyết định doanh thu. Tôi bắt đầu đàm phán được những dự án lớn mà trước đây không dám mơ tới.
Năm 2021, Công ty TNHH OYASU chính thức được thành lập với định vị: Dịch vụ điện lạnh chuẩn Nhật Bản.
Nhưng sóng gió lại ập đến từ một hướng tôi không ngờ tới: Thuế và Kế toán. Do thiếu kiến thức quản trị doanh nghiệp bài bản, tôi gặp rắc rối lớn về sổ sách, dẫn đến bị phạt thuế và mất rất nhiều tiền oan.
Bài học xương máu: Làm thợ thì chỉ cần lo cái máy, nhưng làm chủ doanh nghiệp thì phải hiểu Luật chơi. Sự thiếu hiểu biết về pháp lý có thể đánh sập cả một công ty đang ăn nên làm ra. Tôi lại phải cắp sách đi học về quản trị tài chính và luật doanh nghiệp.
Không ngủ quên trên chiến thắng, tôi tiếp tục nâng cấp bản thân. Năm 2023, tôi được kèm cặp bởi một Chuyên gia điện lạnh người Mỹ.
Lần này, tôi đi sâu vào bản chất vật lý của ngành lạnh: Chu trình lạnh, Superheat, Subcooling... Những kiến thức này giúp tôi nhìn thấu 'nội tạng' của hệ thống máy lạnh. Tôi không còn sửa mò hay đoán bệnh dựa trên kinh nghiệm nữa, mà chẩn đoán chính xác dựa trên thông số khoa học.
Khi bạn hiểu bản chất gốc rễ, không có pan bệnh nào là 'khó'. Bạn làm chủ cái máy hoàn toàn.
Tôi có chuyến tập huấn tại Singapore, mở mang tầm mắt về ngành dịch vụ quốc tế. Về nước, tôi mở chi nhánh OYASU thứ 2.
Nhưng điều làm tôi hạnh phúc nhất năm 2024 không phải là doanh thu, mà là câu chuyện của bạn Tài. Tài đến với tôi khi chưa biết gì về nghề. Áp dụng đúng quy trình đào tạo chuẩn Nhật và tư duy kinh doanh tôi đã đúc kết, Tài từ con số 0 đã trở thành chủ một tiệm điện lạnh chỉ sau thời gian ngắn.
Thành công của Tài chứng minh rằng: Khi có hệ thống và người dẫn đường đúng đắn, một người bình thường cũng có thể làm chủ thành công.
2025 đánh dấu sự ra đời của Học viện ACBM và chuỗi hệ thống liên kết: Sài Gòn – Phước Kiển – Long An.
Tôi nhìn thấy hình ảnh của chính mình 15 năm trước trong các bạn trẻ bây giờ: Nhiệt huyết nhưng hoang mang, giỏi nghề nhưng nghèo khó. Tôi lập ra ACBM không chỉ để dạy nghề (trong 1-3 tháng thay vì nhiều năm), mà để dạy tư duy làm chủ.
Câu chuyện của bạn Tú (thợ 2 năm loay hoay -> thành chủ tiệm sau khi học) là động lực để tôi đi tiếp. Sứ mệnh của tôi bây giờ là: Chứng minh rằng thợ điện lạnh Việt Nam không hề thiếu năng lực, họ chỉ đang thiếu một Người Dẫn Đường có tâm và có tầm.
Năm 2010, tôi là một chàng trai tỉnh lẻ chân ướt chân ráo bước xuống Sài Gòn với hành trang duy nhất là sự lì lợm. Tôi xin vào làm thợ phụ cho một tiệm điện lạnh nhỏ. Mức lương khởi điểm? 700.000 VNĐ một tháng.
Ngày đó, công việc của tôi không phải là sửa chữa. Tôi là người 'sai vặt' đúng nghĩa: lau chùi máy, xách đồ nghề, chạy đi mua cơm, giữ thang... và nhận những tiếng quát tháo mỗi khi thợ chính không vừa ý. Không ai chỉ bảo, không giáo trình, tôi nhìn họ làm và tự hỏi: 'Liệu mình có bao giờ được cầm cái kìm, cái tuốc-nơ-vít kia không?'
Nỗi sợ lớn nhất không phải là cực khổ, mà là sự mù mịt. Tôi nhận ra rằng: Làm nghề mà không có người dẫn đường, người thợ rất dễ bị kẹt lại ở vị trí 'sai vặt' đó 3 năm, 5 năm, thậm chí cả đời. Đó là những ngày tháng tôi nếm trải vị mặn của mồ hôi và vị đắng của sự tủi thân.
Sau 2 năm chỉ đứng nhìn, cuối cùng tôi cũng có cơ hội lần đầu tiên được tự tay lắp đặt một bộ máy lạnh hoàn chỉnh. Cảm giác lúc đó vừa sướng vừa run.
Nhưng vì học theo kiểu 'nghề dạy nghề', nhìn lóm rồi bắt chước, nên tôi làm hoàn toàn theo bản năng. Không có quy chuẩn, không hiểu nguyên lý. Máy chạy được thì vui, máy lỗi thì toát mồ hôi hột vì không biết sai ở đâu để sửa.
Giai đoạn này dạy cho tôi một bài học nhớ đời: Học lỏm có thể giúp bạn làm được việc, nhưng không bao giờ giúp bạn đi xa. Sự thiếu hệ thống khiến tôi phải trả giá bằng việc đền tiền cho khách, làm đi làm lại nhiều lần, và mất uy tín. Đó là cái giá của việc 'làm thợ không thầy'.
Năm 2013, biến cố xảy ra ở xưởng: Các thợ chính lần lượt nghỉ việc. Xưởng thiếu người trầm trọng. Tôi - người thợ phụ 'lì lợm' bám trụ lại - bỗng nhiên bị đẩy lên làm... Thợ chính.
Không còn ai để dựa dẫm, không còn ai để hỏi. Tôi buộc phải tự bơi giữa biển việc. Khách gọi bảo hành, tôi phải tự đi xử lý. Máy hỏng nặng, tôi phải tự mày mò thâu đêm.
Mang danh 'thợ chính' nhưng thực chất tôi vẫn chỉ là một người thợ mò mẫm trong bóng tối. Áp lực lúc đó kinh khủng khiếp, nhưng chính nó đã tôi luyện cho tôi khả năng chịu đựng và tự xoay sở. Tuy nhiên, tôi vẫn khao khát có một người thầy thực sự để không phải 'dò đường' trong lo âu nữa.
Đây là cột mốc thay đổi hoàn toàn cuộc đời thợ của tôi. Tôi may mắn trở thành đối tác thi công cho một công ty điện lạnh Nhật Bản.
Lần đầu tiên, tôi được làm việc cùng các kỹ sư người Nhật và Việt Nam được đào tạo bài bản. Họ không làm 'áng chừng'. Mọi thao tác đều có quy chuẩn, có thông số, có quy trình kiểm tra nghiêm ngặt. Từ cách quấn si, cách đi dây, đến thái độ cúi chào khách hàng... tất cả đều toát lên sự chuyên nghiệp đáng kinh ngạc.
Tôi vỡ lẽ: 'Hóa ra bấy lâu nay mình chỉ đang làm thợ vườn'. Được họ kèm cặp, tay nghề tôi lột xác. Tôi hiểu rằng Chuẩn kỹ thuật chính là thứ tạo nên sự tự tin và khác biệt lớn nhất của người thợ. Tôi không còn sợ máy lỗi vặt nữa.
Tự tin với tay nghề 'Chuẩn Nhật', tôi gom góp vỏn vẹn 30 triệu đồng để mở tiệm riêng. Tôi nghĩ đơn giản: 'Mình làm tốt, khách sẽ tự tìm đến'.
Nhưng đời không như mơ. Suốt nhiều tháng trời, điện thoại không reo. Tôi ngồi đuổi ruồi giữa đống đồ nghề. Để tồn tại, tôi phải hạ mình đi nhận lại việc từ các đơn vị khác, chấp nhận bị ép giá, làm cực khổ mà lợi nhuận chẳng còn bao nhiêu.
Tôi nhận ra một sự thật đau đớn: Giỏi kỹ thuật chỉ giúp bạn làm thuê tốt, chứ không đảm bảo bạn sẽ có khách hàng. Tôi vỡ mộng, tiền cạn kiệt, và đứng trước nguy cơ dẹp tiệm sớm.
Không chấp nhận thất bại, tôi lao đi học. Nhưng lần này không học nghề, mà học Kinh doanh.
Tôi bắt đầu tìm hiểu về Marketing Online để tự tìm khách. Tôi học cách định vị bản thân để bán giá cao hơn thị trường thay vì cắt máu giảm giá. Tôi học về DISC để hiểu tâm lý khách hàng, học cách tuyển dụng và đào tạo nhân sự để không phải làm khổ chủ.
Năm 2020 là năm tôi lột xác về tư duy. Tôi hiểu rằng: Kỹ thuật là cốt lõi, nhưng Tư duy kinh doanh và Thấu hiểu con người mới là thứ quyết định doanh thu. Tôi bắt đầu đàm phán được những dự án lớn mà trước đây không dám mơ tới.
Năm 2021, Công ty TNHH OYASU chính thức được thành lập với định vị: Dịch vụ điện lạnh chuẩn Nhật Bản.
Nhưng sóng gió lại ập đến từ một hướng tôi không ngờ tới: Thuế và Kế toán. Do thiếu kiến thức quản trị doanh nghiệp bài bản, tôi gặp rắc rối lớn về sổ sách, dẫn đến bị phạt thuế và mất rất nhiều tiền oan.
Bài học xương máu: Làm thợ thì chỉ cần lo cái máy, nhưng làm chủ doanh nghiệp thì phải hiểu Luật chơi. Sự thiếu hiểu biết về pháp lý có thể đánh sập cả một công ty đang ăn nên làm ra. Tôi lại phải cắp sách đi học về quản trị tài chính và luật doanh nghiệp.
Không ngủ quên trên chiến thắng, tôi tiếp tục nâng cấp bản thân. Năm 2023, tôi được kèm cặp bởi một Chuyên gia điện lạnh người Mỹ.
Lần này, tôi đi sâu vào bản chất vật lý của ngành lạnh: Chu trình lạnh, Superheat, Subcooling... Những kiến thức này giúp tôi nhìn thấu 'nội tạng' của hệ thống máy lạnh. Tôi không còn sửa mò hay đoán bệnh dựa trên kinh nghiệm nữa, mà chẩn đoán chính xác dựa trên thông số khoa học.
Khi bạn hiểu bản chất gốc rễ, không có pan bệnh nào là 'khó'. Bạn làm chủ cái máy hoàn toàn.
Tôi có chuyến tập huấn tại Singapore, mở mang tầm mắt về ngành dịch vụ quốc tế. Về nước, tôi mở chi nhánh OYASU thứ 2.
Nhưng điều làm tôi hạnh phúc nhất năm 2024 không phải là doanh thu, mà là câu chuyện của bạn Tài. Tài đến với tôi khi chưa biết gì về nghề. Áp dụng đúng quy trình đào tạo chuẩn Nhật và tư duy kinh doanh tôi đã đúc kết, Tài từ con số 0 đã trở thành chủ một tiệm điện lạnh chỉ sau thời gian ngắn.
Thành công của Tài chứng minh rằng: Khi có hệ thống và người dẫn đường đúng đắn, một người bình thường cũng có thể làm chủ thành công.
2025 đánh dấu sự ra đời của Học viện ACBM và chuỗi hệ thống liên kết: Sài Gòn – Phước Kiển – Long An.
Tôi nhìn thấy hình ảnh của chính mình 15 năm trước trong các bạn trẻ bây giờ: Nhiệt huyết nhưng hoang mang, giỏi nghề nhưng nghèo khó. Tôi lập ra ACBM không chỉ để dạy nghề (trong 1-3 tháng thay vì nhiều năm), mà để dạy tư duy làm chủ.
Câu chuyện của bạn Tú (thợ 2 năm loay hoay -> thành chủ tiệm sau khi học) là động lực để tôi đi tiếp. Sứ mệnh của tôi bây giờ là: Chứng minh rằng thợ điện lạnh Việt Nam không hề thiếu năng lực, họ chỉ đang thiếu một Người Dẫn Đường có tâm và có tầm.
Và tôi ở đây để làm người đó.
Đừng để thanh xuân chôn vùi với mức lương thợ phụ!
15 năm trước tôi cũng như bạn, nhưng tôi đã chọn thay đổi.